Xem mã nguồn của Thể loại:Đại học Nga

'''Trường đại học''' ( tiếng Nga: '''''Университет''''' ) là một cơ sở giáo dục đại học , nơi đào tạo các chuyên gia trong các ngành khoa học cơ bản và nhiều ngành khoa học ứng dụng. Trường đại học cũng thực hiện công tác nghiên cứu khoa học. Nhiều trường đại học hiện đại hoạt động như các tổ hợp giáo dục, khoa học và thực hành. Mỗi trường đại học có cơ cấu bao gồm nhiều Viện, Khoa, Trường thành viên, cung cấp nhiều chuyên ngành khác nhau tạo thành nền tảng của kiến thức khoa học. 

Liên bang Nga là quốc gia có lượng lớn trường đại học, trải dài trên khắp đất nước – từ Kaliningrad ở vùng cực Tây cho đến Vladivostok ở khu vực Viễn Đông. Một số trường tổng hợp cung cấp gần như đầy đủ tất cả các chuyên ngành đào tạo, số khác lại theo hướng chuyên ngành sâu như trường y hay kỹ thuật.

== Các trường đại học Nga trong lịch sử ==
=== Các trường đại học đã đóng cửa ===
Trường đại học đầu tiên trên vùng đất Nga ngày nay là Đại học Königsberg "Albertina" được thành lập năm 1544 tại Königsberg, nay là Kaliningrad.

Năm 1724, trường Đại học Hàn lâm Saint Petersburg được thành lập và đóng cửa vào năm 1766 (hoạt động như một phần của Viện Hàn lâm Khoa học Saint Petersburg). Một số hoạt động của trường sau năm 1766 thiết lập tính liên tục với các lớp học trên cơ sở của trường vào năm 1783, hay việc thành lập Học viện sư phạm (năm 1804), và Đại học Hoàng gia Saint Petersburg, tiền thân của Đại học quốc gia Saint Petersburg hiện nay.

=== Các trường đại học của Đế quốc Nga ===
Đại học cổ điển đầu tiên của Nga là Đại học Hoàng gia Moscow, được thành lập vào năm 1755 <ref>''Чесноков В. И.'' Некоторые актуальные вопросы истории дореволюционных российских университетов // Российские университеты в XVIII-XX веках: Сб. науч. статей: вып. 6. — Воронеж.: Издательство Воронежского государственного университета, 2002. — С. 141—146. — ISBN 5-7455-1236-9.</ref> . Sắc lệnh thành lập của nó đã được ký vào ngày 24 tháng 1  ( 4 tháng 2 )  năm 1755 bởi Nữ hoàng Elizabeth Petrovna <ref>[http://www.runivers.ru/bookreader/book9822/#page/284/mode/1up: Указ Императрицы Елизаветы Объ учрежденіи Московскаго Университета и двухъ Гимназій]</ref> . Tổng cộng có mười một trường đại học hoàng gia trong lịch sử Đế quốc Nga. Theo quy định, các trường đại học phải có ít nhất bốn khoa: Văn-Sử, Toán-Lý, Luật và Y khoa.

{| class="wikitable" style="width:100%"
! Tên khi thành lập !! Tên hiện tại !! Năm thành lập !! Quốc gia hiện tại
|-
| Đại học Hoàng gia Moscow || Đại học quốc gia Moscow || 1755 || Nga
|-
| Đại học Hoàng gia Dorpat<br />Đại học Hoàng gia Yuryev || Đại học Tartu || 1802 || Estonia
|-
| Đại học Hoàng gia Vilnius || Đại học Vilnius || 1803 || Litva
|-
| Đại học Hoàng gia Kharkov || Đại học quốc gia Kharkiv || 1803 || Ukraina
|-
| Đại học Hoàng gia Kazan || Đại học Liên bang Kazan || 1804 || Nga
|-
| Đại học Hoàng gia Saint Petersburg<br />Đại học Hoàng gia Petrograd || Đại học quốc gia Saint Petersburg || 1819 || Nga
|-
| Đại học Hoàng gia Saint Vladimir || Đại học quốc gia Kyiv || 1834 || Ukraina
|-
| Đại học Hoàng gia Novorossiysk || Đại học quốc gia Odessa || 1865 || Ukraina
|-
| Đại học Hoàng gia Warsaw || Đại học Warsaw || 1869 || Ba Lan
|-
| Đại học Hoàng gia Tomsk || Đại học quốc gia Tomsk || 1888 || Nga
|-
| Đại học Hoàng gia Nikolaev || Đại học quốc gia Saratov || 1909 || Nga
|}

== Các trường đại học Nga hiện tại ==
Theo Điều 8 của '''Luật Giáo dục đại học và sau đại học Liên bang''', cơ sở giáo dục đại học là cơ sở giáo dục được thành lập và hoạt động trên cơ sở luật pháp của Liên bang Nga về giáo dục, có tư cách pháp nhân và thực hiện, theo giấy phép, các chương trình giáo dục giáo dục chuyên nghiệp đại học <ref>[https://www.consultant.ru/document/cons_doc_LAW_11446/65b6662f6e328637d57223b7e42fde965dab5925/: Статья 8. Высшее учебное заведение, его задачи и структура \ КонсультантПлюс] www.consultant.ru. Дата обращения: 26 февраля 2025.</ref> . Các trường đại học Nga khác nhau đáng kể về chất lượng giáo dục, hiệu quả <ref>[https://monitoring.miccedu.ru/?m=vpo: Информационно-аналитические материалы по результатам проведения мониторинга эффективности деятельности образовательных организаций высшего образования]</ref> và nhu cầu giữa các ứng viên <ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/faktory-vostrebovannosti-veduschih-vuzov-rossii-obzor-literatury-i-ekonometricheskiy-analiz: Факторы востребованности ведущих вузов России. Обзор литературы и эконометрический анализ] Вопросы образования. — 2015. — Вып. 4. — С. 201–233. — ISSN 1814-9545</ref> .

=== Các trường đại học công lập ở Liên bang Nga ===
* '''Đại học Đặc biệt:''' 2 trường đại học cấp Liên bang có địa vị pháp lý đặc biệt là các tổ hợp khoa học và giáo dục độc đáo, là những trường đại học lâu đời nhất trong cả nước, có tầm quan trọng to lớn đối với sự phát triển của xã hội Nga <ref>Федеральный закон от 10.11.2009 № 259-ФЗ [http://www.rg.ru/printable/2009/11/13/universitety-dok.html: «О Московском государственном университете имени М. В. Ломоносова и Санкт-Петербургском государственном университете Архивная копия] от 1 сентября 2021 на Wayback Machine»</ref> :
** Đại học quốc gia Moscow mang tên Lomonosov,
** Đại học quốc gia Saint Petersburg.
* '''Đại học Liên bang''' (tiếng Nga: '''''Федеральный университет''''')  là cơ sở giáo dục đại học hàng đầu ở mỗi vùng liên bang, một trung tâm khoa học và giáo dục <ref>[https://web.archive.org/web/20090601070025/http://www.gzt.ru/education/2008/05/07/154049.html: Указом президента Российской Федерации создана сеть федеральных университетов // 07.05.2008 GZT.ru]</ref> . Tính đến năm 2016, có 10 trường đại học liên bang ở Nga <ref>[http://mon.gov.ru/press/reliz/6718/: Андрей Фурсенко: Базой для развития высшей школы станут федеральные и национальные исследовательские университеты]</ref> .
* '''Đại học Nghiên cứu Quốc gia''' (tiếng Nga: '''''Национальный исследовательский университет''''') là cơ sở giáo dục đại học thực hiện hiệu quả các hoạt động giáo dục và khoa học dựa trên nguyên tắc tích hợp khoa học và giáo dục. Địa vị của một trường Đại học Nghiên cứu Quốc gia được thiết lập trong thời hạn 10 năm theo cơ sở cạnh tranh. Hai trường đại học đầu tiên được cấp quy chế trường đại học nghiên cứu quốc gia vào năm 2008 như một thử nghiệm. Sau đó, Bộ Giáo dục và Khoa học Liên bang Nga đã tổ chức các cuộc thi: dựa trên kết quả của cuộc thi, năm 2009 , quy chế Đại học Nghiên cứu Quốc gia đã được trao cho 12 trường đại học <ref>[http://mon.gov.ru/pro/niu/6077/: Список победителей конкурсного отбора программ развития университетов, в отношении которых устанавливается категория «национальный исследовательский университет»]</ref> , năm 2010  - cho 15 trường đại học <ref>[https://web.archive.org/web/20100430175634/http://mon.gov.ru/dok/akt/7168: Список победителей второго конкурсного отбора программ развития университетов, в отношении которых устанавливается категория «национальный исследовательский университет»]</ref> và năm 2015 - cho 21 trường đại học <ref>[http://government.ru/docs/20415: О продлении до 2020 года государственной поддержки ведущих университетов России в целях повышения их конкурентоспособности среди ведущих мировых научно-образовательных центров]</ref> .
* '''Đại học trọng điểm''' (tiếng Nga: '''''Опорный вуз (опорный университет)''''')  là một trường đại học được thành lập tại một khu vực bằng cách sáp nhập các cơ sở giáo dục đại học hiện có , nhằm mục đích hỗ trợ sự phát triển của một thực thể cấu thành của Liên bang Nga bằng cách cung cấp cho thị trường lao động địa phương các chuyên gia có trình độ cao, giải quyết các vấn đề cấp bách của nền kinh tế khu vực và thực hiện các dự án giáo dục và đổi mới cùng với khu vực và các doanh nghiệp của khu vực <ref>[https://ria.ru/abitura_rus/20160517/1434231787.html: Эксперты: опорные вузы получат новые возможности для развития]</ref> <ref>[http://www.kommersant.ru/doc/3274633:  Вызов для вузов]</ref> .

=== Các trường đại học tư thục ở Liên bang Nga ===
Ngày nay, có khá nhiều trường đại học tư thục ở Nga. Họ chủ yếu cung cấp giáo dục về các ngành nghề không đòi hỏi phải mua thiết bị đắt tiền: kinh tế, luật học, tâm lý học.

== Tham khảo ==
<references />