Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI
| ĐẠI HỌC NGHIÊN CỨU HẠT NHÂN QUỐC GIA MEPHI | ||
| Национальный исследовательский ядерный университет «МИФИ» | ||
| НИЯУ МИФИ | ||
| Tên quốc tế | National Research Nuclear University MEPhI (Moscow Engineering Physics Institute) | |
|---|---|---|
| Tên viết tắt | МИФИ, MIFI, MEPhI | |
| Tên cũ | - Viện Cơ khí Đạn dược Moscow, - Viện Cơ khí Moscow, - Viện Vật lý Hạt nhân Moscow, - Viện Vật lý Hạt nhân Quốc gia Moscow (Đại học Kỹ thuật), - Viện Vật lý Hạt nhân Moscow (Đại học Nhà nước) | |
| Tiêu ngữ | Дорогу осилит идущий Viam supervadet vadens Người đi thì sẽ đến đích | |
| Thành lập | 13 Tháng Mười Một, 1942 | |
| Địa chỉ | 115409, Москва, Каширское ш., 31 | |
| Website | mephi.ru | |
| Sinh viên | 39.282 (2024) [1] | |
| Sv đại học | 6.759 (2023) | |
| Sv quốc tế | ||
| Thành tích | ||
| Huân chương Cờ đỏ Lao động (Liên Xô) Huân chương Hữu nghị (Việt Nam) [2] |
||
| ||
Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI (tiếng Nga: Национальный исследовательский ядерный университет «МИФИ») là một trong hai trường đại học nghiên cứu quốc gia đầu tiên tại Nga (cùng với Đại học MISiS), được thành lập vào ngày 8 tháng 4 năm 2009 trên cơ sở Đại học Vật lý Hạt nhân MIFI (tên tiếng Nga: Московского инженерно-физического института (государственного университета)) [3].
MEPhI có lịch sử bắt nguồn từ Viện Cơ khí Đạn dược Moscow, được thành lập vào ngày 23 tháng 11 năm 1942. Các lớp học bắt đầu vào ngày 1 tháng 1 năm 1943. Địa chỉ đầu tiên của Viện là Phố Kirov (nay là Phố Myasnitskaya) trong Dinh thự Yushkov nổi tiếng. Mục tiêu ban đầu của Viện là đào tạo các chuyên gia cho các chương trình quân sự và hạt nhân của Liên Xô.
Có một lò phản ứng nghiên cứu hạt nhân dạng hồ bơi trong khuôn viên trường đại học. Năm 2024, sau thời gian dài ngừng hoạt động (hơn 13 năm), lò phản ứng này đã tiếp tục hoạt động [4].
Trường đại học này là trường đại học hàng đầu của các Tập đoàn Nhà nước là Rosatom [5] và Roscosmos [6], đồng thời cũng là đối tác của Rosfinmonitoring và Kaspersky Lab .
Là một đơn vị tham gia Проекта 5-100 [7] (một dự án nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các trường đại học hàng đầu của Nga trong số các trung tâm khoa học và giáo dục hàng đầu thế giới), theo kết quả phân tích báo cáo của những đơn vị tham gia dự án năm 2017, đây là một trong 8 đơn vị dẫn đầu [8].
Cùng với Học viện Ngoại thương Nga, MEPhI đã khởi xướng chương trình giáo dục “bằng kép” trong các lĩnh vực “Vật lý và Công nghệ hạt nhân” và “Kinh tế” [9].
Lịch sử
Ngày 23 tháng 11 năm 1942, Nghị quyết số 1871-872 của Hội đồng Dân ủy Liên Xô đã được ký kết về việc thành lập Viện Cơ khí Đạn dược Moscow (tiếng Nga: Московского механического института боеприпасов (ММИБ)) thuộc Bộ Dân ủy Đạn dược trên cơ sở Nhà máy Đạn dược Moscow số 398. Viện được trao lại các tòa nhà của Viện In ấn Moscow đã sơ tán - ngôi nhà số 21 (Dinh thự Yushkov) trên phố Kirov (nay là phố Myasnitskaya).
Tổng diện tích được phân bổ cho Viện Cơ khí Đạn dược Moscow là 10.810 m², bao gồm 9 phòng học, 13 phòng làm việc, 2 phòng khách, 1 xưởng gia công kim loại và cơ khí, 1 phòng tập thể dục và 1 phòng giải trí. Một khẩu pháo 75mm được đặt trong hội trường dưới mái kính. Khi đó, hệ thống sưởi ấm, cấp nước và thoát nước thải không hoạt động, và điện cũng chỉ được cung cấp 4 giờ mỗi ngày.
Viện được thành lập với ba khoa: Khoa Ống và kíp nổ; Khoa Đạn pháo, mìn, bom trên không; Khoa Đạn và Vỏ đạn. Ngoài ra còn có 21 bộ môn chuyên ngành. Tổng số giảng viên ban đầu là 101 người. Quyền Giám đốc đầu tiên của Viện là ông Aleksei Dygern, nguyên Giám đốc Viện In ấn, và quyền Phó giám đốc là ông Leonid Bakhmetyev, nguyên Phó Giám đốc Viện In ấn [10].
Ngày 1 tháng 4 năm 1943, kỹ sư Anton Fomenko được bổ nhiệm làm Giám đốc chính thức đầu tiên. Năm 1944, Viện tiếp nhận thêm tòa nhà số 12 trên phố Malaya Pionerskaya. Đợt tốt nghiệp đầu tiên diễn ra vào mùa xuân năm 1945 [11].
Ngày 16 tháng 1 năm 1945, Viện được đổi tên thành Viện Cơ khí Moscow. Năm 1952, theo Sắc lệnh của Chính phủ Liên Xô, 4 chi nhánh đầu tiên của viện được thành lập tại các thành phố hạt nhân khép kín (Ozersk, Novouralsk, Lesnoy, Sarov) nhằm đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp hạt nhân [12].
Ngày 28 tháng 10 năm 1953, Viện đổi tên thành Viện Vật lý Hạt nhân Moscow (MIFI). Năm 1962, khu phức hợp tòa nhà MEPhI tại đường Kashirskoye bắt đầu đi vào hoạt động. Năm 1967, lò phản ứng nghiên cứu của MEPhI được đưa vào vận hành [13].
Ngày 22 tháng 11 năm 1993, theo quyết định của Ủy ban Nhà nước về Giáo dục Đại học Liên bang Nga, tên gọi được đổi thành Viện Vật lý Hạt nhân Quốc gia Moscow (Đại học Kỹ thuật).
Ngày 13 tháng 12 năm 2001, theo lệnh của Bộ Giáo dục Liên bang Nga, tên gọi được đổi thành Viện Vật lý Hạt nhân Quốc gia Moscow (Đại học Quốc gia) [14].
Tháng 4 năm 2009, theo quyết định của Chính phủ Nga, trường được đổi tên thành Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI, đồng thời được tái cơ cấu bằng cách sáp nhập 5 cơ sở giáo dục đại học và 12 cơ sở giáo dục nghề trung cấp nằm tại các thành phố có sự hiện diện của Tập đoàn Năng lượng hạt nhân Liên bang Nga ROSATOM [15].
Uy tín và Xếp hạng
Năm 2021, Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI đã góp mặt trong hơn 20 bảng xếp hạng theo lĩnh vực của các tổ chức danh tiếng như QS, THE, ARWU, U.S. News & World Report, RUR và các bảng xếp hạng khác, đồng thời cũng có mặt trong tất cả các bảng xếp hạng học thuật tổng thể uy tín hàng đầu thế giới.
Trong bảng xếp hạng tổng thể Round University Rankings, vào năm 2012, Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI xếp hạng 531 thế giới, và đến năm 2022, lần đầu tiên lọt vào top 100 đại học hàng đầu toàn cầu, với vị trí thứ 96.
Trong bảng xếp hạng U.S. News & World Report của Mỹ, ở lĩnh vực Vật lý, MEPhI đã liên tục cải thiện vị trí, từ hạng 127 (năm 2016) lên hạng 34 toàn cầu (năm 2021) [16].
Trong 8 năm liên tiếp (từ 2014 đến 2022), MEPhI luôn nằm trong top 100 bảng xếp hạng QS của Anh ở lĩnh vực Vật lý & Thiên văn học [17].
Hoạt động giáo dục
Năm 2013, trong khuôn khổ Dự án Thí điểm của Sở Giáo dục thành phố Moscow về tổ chức đào tạo chuyên sâu tại các cơ sở giáo dục đại học quốc gia liên bang (theo Nghị định số 566-ПП của Chính quyền thành phố Moscow) [18], Trường Dự bị Đại học MEPhI đã được thành lập. Đây là một phần trong hệ thống đại học thống nhất, chuyên đào tạo đội ngũ kỹ sư chất lượng cao, đảm bảo chuẩn giáo dục kỹ thuật đạt tầm quốc tế.
Cơ cấu của Trường Dự bị Đại học bao gồm: Trường Trung học phổ thông Đại học số 1511, Trường Trung học phổ thông Đại học số 1523, Trung tâm đào tạo dự bị đại học, Trung tâm hỗ trợ công nghệ giáo dục, các lớp chuyên trong các trường phổ thông liên kết, và các phòng thí nghiệm nghiên cứu đặt tại các trường phổ thông và trung học.
Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI cũng tổ chức nhiều kỳ Olympic khoa học dành cho học sinh phổ thông, như: Olympic Vật lý - Toán học Hạt nhân “Rosatom” [19], Cuộc thi khoa học toàn quốc cho học sinh “Junior”, và Olympic kỹ thuật dành cho học sinh phổ thông (phối hợp cùng các trường đại học khác). Các kỳ thi này đều nằm trong danh sách chính thức các kỳ Olympic học sinh do Hội đồng Olympic Học sinh Nga (Российский совет олимпиад школьников - РСОШ) công bố hàng năm.
MEPhI cũng triển khai một loạt các dự án giáo dục phối hợp với Tập đoàn nhà nước “Rosatom” tại các thành phố có doanh nghiệp thuộc ngành công nghiệp hạt nhân [20] [21]. Trong khuôn khổ dự án Trường học Rosatom, các giáo viên bộ môn khoa học tự nhiên được tham gia khóa bồi dưỡng chuyên môn và hội thảo trực tuyến; học sinh được học qua các bài giảng trực tuyến luyện thi ЕГЭ, ôn luyện olympic và các bài giảng phổ thông truyền cảm hứng. Với hỗ trợ khoa học và phương pháp từ MEPhI, các Lớp học hạt nhân (Атомклассы) đã được mở tại nhiều thành phố trên cả nước [22].
Cấu trúc
Từ năm 2016, việc tuyển sinh vào các chương trình giáo dục đại học và sau đại học chính quy tại Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI đã được thực hiện theo các khoa cấu trúc mới [23]:
Các Viện và Khoa (Cơ sở Moskva) [24]
- Viện Vật lý Hạt nhân và Công nghệ (ИЯФиТ)
- Viện Công nghệ Plasma và Laser (Viện LaPlaz) (Институт «ЛаПлаз»)
- Viện Công nghệ Nano trong Điện tử, Spintronics và Quang tử (ИНТЭЛ)
- Viện Hệ thống Điều khiển Thông minh và Điều khiển học (ИИКС)
- Viện Hệ thống Vật lý - Kỹ thuật Thông minh (ИФТИС)
- Viện Kỹ thuật Y sinh Vật lý (ИФИБ)
- Viện Công nghệ Tài chính và An ninh Kinh tế (ИФТЭБ) [25]
- Viện Quan hệ Quốc tế (ИМО)
- Trường Kỹ thuật cao cấp (ВИШ) [26]
- Khoa Tin học Kinh doanh và Quản lý Hệ thống Phức hợp (ФБИУКС)
- Khoa Đào tạo Bán thời gian/Buổi tối (ВФ)
Các đơn vị đào tạo khác
- Viện Đào tạo Chuyên ngành Cơ bản (ИОПП)
- Viện Các vấn đề nền tảng của Khoa học Xã hội - Nhân văn (ИФП СГН)
- Khoa Sinh viên Quốc tế (ФИФ)
- Khoa Bồi dưỡng và Tái đào tạo Cán bộ (ФПКПК)
Các phân hiệu trực thuộc [27]
VO – Giáo dục đại học | SPO – Giáo dục trung cấp chuyên nghiệp
- Viện Năng lượng Nguyên tử Obninsk (thành phố Obninsk) – VO & SPO (gia nhập MEPhI năm 2009) [28]
- Viện Công nghệ Ozersk (thành phố Ozersk) – VO & SPO
- Viện Công nghệ Lesnoy (thành phố Lesnoy) – VO & SPO
- Viện Công nghệ Trehgorny (thành phố Trehgorny) – VO & SPO
- Viện Công nghệ Seversk (thành phố Seversk) – VO (gia nhập năm 2009)
- Viện Vật lý - Kỹ thuật Saro (thành phố Sarov) – VO & SPO (thành lập năm 1952, gia nhập năm 2009)
- Viện Vật lý - Kỹ thuật Snezhinsk (thành phố Snezhinsk) – VO & SPO (gia nhập năm 2009)
- Viện Kỹ thuật Volgodonsk (thành phố Volgodonsk) – VO & SPO
- Viện Công nghệ NovoUralsk (thành phố NovoUralsk) – VO & SPO
- Viện Kỹ thuật - Công nghệ Dimitrovgrad (thành phố Dimitrovgrad) – VO & SPO
- Viện Kỹ thuật - Công nghệ Balakovo (thành phố Balakovo) – VO & SPO
- Viện Bách khoa Novovoronezh (thành phố Novovoronezh) – VO & SPO
- Phân hiệu Almaty (Almaty, Kazakhstan) – VO (thành lập năm 2022)[29]
- Phân hiệu Tashkent (Tashkent, Uzbekistan) – VO (thành lập năm 2018) [30]
Phân hiệu – Trường Cao đẳng MEPhI
- Trường Cao đẳng Bách khoa tỉnh Moscow (thành phố Elektrostal) – SPO
- Trường Cao đẳng Công nghệ Ural – UrTK MEPhI (thành phố Zarechny, tỉnh Sverdlovsk) – SPO
Dự bị đại học [31]
- Trường Dự bị Đại học MEPhI
- Trường Trung học phổ thông MEPhI số 1511
- Trường Trung học phổ thông MEPhI số 1523
- Trung tâm hỗ trợ công nghệ giáo dục
- Trường phổ thông buổi tối
- Trường Dự bị của Viện Công nghệ MEPhI (thành phố Lesnoy) [32]
Khu phức hợp giáo dục
Khu phức hợp giáo dục của Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI được xây dựng vào những năm 1960 tại đại lộ Kashirskoe.
Năm 2005, các tòa nhà mới cao 24 tầng đã được đưa vào sử dụng — đây là một tổ hợp khách sạn kiểu căn hộ hiện đại, tiện nghi, với tổng diện tích hơn 60.000 m², tọa lạc tại địa chỉ số 2, phố Moskvorechye [33].
Khu phức hợp là một hệ thống các tòa nhà học tập, hành chính và nghiên cứu. Tòa nhà chính là tòa nhà 4 tầng, nơi đặt văn phòng ban giám hiệu và nơi diễn ra phần lớn các buổi học. Tòa này có thư viện và hai giảng đường lớn nhất. Qua hệ thống hành lang, tòa nhà chính nối liền với các tòa «А» (phòng thí nghiệm vật lý) và «Б», rồi đến «В» (phòng thí nghiệm máy tính và điện kỹ thuật), «Э» và «Д». Các tòa «А» và «Б» còn liên kết với tòa nhà hai tầng «50» (nhà ăn và thư viện). Ngoài ra còn có trung tâm thể thao, công viên công nghệ, các tòa nhà «Т», «И», «К». Ngoài lò phản ứng, tại đây còn có máy phát neutron, cụm thiết bị dưới mức tới hạn, Trung tâm gia tốc – phóng xạ, Trung tâm Nano [34], Trung tâm Laser [35].
Năm 1963, khi xây dựng tòa nhà mới của MIFI, theo sáng kiến của kiến trúc sư Alexander Vasilyevich Korotkov, các nghệ sĩ, họa sĩ đồ họa và nhà điêu khắc tường thuật Mikhail Matveevich Shvartsman (1926–1997) và Grigory Abramovich Dauman (1924–2007) đã được mời trang trí nội thất bên trong trường. Họ cùng nhau tạo ra ba bức phù điêu mosaic bằng xi măng và thủy tinh màu đặt trong tòa nhà chính của trường. Hai bức nằm ở sảnh vào: bên trái là “Chế ngự năng lượng nguyên tử”, thể hiện một bàn tay nam giới mạnh mẽ đang kiểm soát một con ngựa nguyên tử, hình ảnh hiện nay là biểu tượng của MEPhI. Bức bên phải mô tả ánh nhìn con người xuyên thấu cấu trúc nguyên tử. Cả hai đều có khắc các công thức vật lý hạt nhân. Bức thứ ba, trong phòng đọc hai tầng, thể hiện các cột mốc trong thời kỳ Xô viết, làm nổi bật vai trò của giới khoa học trong sự phát triển ngành hạt nhân [36]. Những tác phẩm này từng đạt giải Nhất tại Triển lãm Nghệ thuật Tường thuật Toàn Liên Xô [37].
Trường đại học có một hệ thống thông tin ngầm rộng lớn. Trong khuôn viên còn có các kho và nhà chứa. Một nhà nguyện Chính thống giáo cũng được xây dựng trong tầng hầm tòa nhà chính [38] [39].
Thư viện
Thư viện của Viện Cơ khí Moskva, sau là Viện Kỹ thuật Hạt nhân Moscow, được thành lập vào tháng 1 năm 1943 theo lệnh của Ủy ban Nhân dân Ngành Đạn dược [40]. Kho sách ban đầu gồm 83.000 bản, được viện trợ từ thư viện của Ủy ban Nhân dân Ngành Đạn dượcc và Viện In ấn [41]
Trong thập niên 1970–1980, thư viện MEPhI đã phát triển và áp dụng hệ thống tự động hóa việc mượn-trả sách và kiểm soát thời hạn hoàn trả.
Thư viện đặc biệt phong phú tài liệu trong các lĩnh vực khoa học tự nhiên, sách giáo khoa và ấn phẩm khoa học của các giảng viên MEPhI. Thư viện còn lưu giữ các bản in đầu tiên của nhiều sách giáo khoa kinh điển.
Thư viện có một bộ sưu tập luận án đồ sộ, trong đó luận án sớm nhất là của Meleshkina bảo vệ năm 1944. Ngoài ra còn có các luận án quý hiếm của nhà khoa học đoạt Nobel là Basov, các học giả nổi tiếng như Galper, Dolgoshein, các hiệu trưởng của MEPhI như Kirillov-Ugryumov, Kolobashkin, Shalnov, Onikii, Strikhanov, Shevchenko và nhiều người khác.
Con đường Các Nhà Khoa học Đoạt Giải Nobel
Năm 2017, tại khuôn viên chính của Trường Đại học Nghiên cứu Hạt nhân Quốc gia MEPhI, một “Con đường Nobel” đã được khởi công nhằm tưởng nhớ 6 nhà khoa học từng học tập hoặc làm việc tại MEPhI và sau này đoạt Giải Nobel: Nikolai Gennadievich Basov, Nikolai Nikolaevich Semenov, Pavel Alekseevich Cherenkov, Igor Yevgenyevich Tamm, Andrei Dmitrievich Sakharov và Ilya Mikhailovich Frank [42].
Vào ngày 23 tháng 10 năm 2017, nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập trường, tượng đài đầu tiên đã được khánh thành tại Đại lộ này — tượng của cựu sinh viên, sau là Trưởng Bộ môn Điện tử Lượng tử, nhà vật lý đạt Giải Nobel năm 1964, Nikolai Gennadievich Basov (14.12.1922 – 01.07.2001) [43].
Ngày 3 tháng 9 năm 2018, tượng của Igor Yevgenyevich Tamm (08.07.1895 – 14.04.1971) — người sáng lập và là trưởng bộ môn đầu tiên của Vật lý Hạt nhân Lý thuyết, nhà khoa học từng đưa cơ học lượng tử và thuyết tương đối vào chương trình đào tạo đại học — đã được khánh thành. Ông nhận Giải Nobel Vật lý năm 1958 [44]
Ngày 9 tháng 4 năm 2019, Đại lộ tiếp tục được bổ sung tượng của nhà hóa học đoạt Giải Nobel năm 1956, người đặt nền móng cho lý thuyết phản ứng chuỗi và sáng lập Bộ môn Hóa học Vật lý tại MEPhI, Nikolai Nikolaevich Semenov (15.04.1896 – 25.09.1986) [45].
Ngoài ra, vào ngày 6 tháng 3 năm 2020, tại khuôn viên MEPhI, một tượng đài ba nhân vật đã được dựng lên để tưởng niệm các nhà khoa học đóng vai trò chủ chốt trong Dự án Nguyên tử Liên Xô [46].
Tượng gồm khắc họa 3 nhân vật: Igor Vasilyevich Kurchatov, Yakov Borisovich Zeldovich và Yuliy Borisovich Khariton, được liên kết bởi một mô hình nguyên tử pha lê. Trên bệ đá có khắc dòng chữ: “Tưởng nhớ những người kiến tạo dự án nguyên tử Liên Xô”, nguyên văn tiếng Nga: «Создателям советского атомного проекта».
Ngày 25 tháng 5 năm 2021, tượng đài của Viện sĩ Andrei Dmitrievich Sakharov (21.05.1921 – 14.12.1989) — một trong những cha đẻ của bom H, sau trở thành nhà hoạt động nhân quyền và đoạt Giải Nobel Hòa bình năm 1975 — đã được khánh thành. Ông từng giảng dạy tại MEPhI trong giai đoạn 1949–1950 [47].
Ngày 24 tháng 11 năm 2021, tượng của Giáo sư Pavel Alekseevich Cherenkov (28.07.1904 – 06.01.1990), nhà vật lý MEPhI và Giải Nobel năm 1958, được khánh thành.
Ngày 5 tháng 9 năm 2022, MEPhI đã khánh thành tượng của Ilya Frank, nhà vật lý đoạt Giải Nobel, trong khuôn viên gần tòa nhà chính [48].
Tác giả của các bức tượng là nhà điêu khắc Alexander Mironov.
Nhà nguyện và Bộ môn Thần học
Ngày 4 tháng 3 năm 2010, một nhà nguyện Chính thống giáo đã được làm lễ thánh hiến tại MEPhI, mang danh Đức Mẹ Smolensk [49]. Tại đây thường xuyên tổ chức các buổi lễ và có một trang web chính thức. Nhân dịp thánh hiến, theo sáng kiến của Hội Cựu chiến binh MEPhI và được sự đồng thuận của Ban giám hiệu nhà trường, một cây thánh giá Chính thống giáo đã được dựng lên trong khuôn viên trường [50].
Ngày 15 tháng 10 năm 2012, Hội đồng Khoa học của MEPhI đã ra quyết định thành lập Bộ môn Thần học, đứng đầu là Tổng Giám mục Volokolamsk Hilarion [51]. Quyết định này gây ra làn sóng phản đối và tranh luận sôi nổi tại Liên bang Nga. Một số nhà khoa học cho rằng việc đưa thần học vào giảng dạy trong một trường kỹ thuật làm mất uy tín của MEPhI [52]. Để phản đối việc này, nhà vật lý Anton Buslov đã từ chức khỏi MEPhI [53]. Sau đó, trường thông báo rằng bộ môn Thần học sẽ không tổ chức đào tạo chính quy mà chỉ là học phần tự chọn.
Các phòng thí nghiệm khoa học mới
Phòng thí nghiệm Công nghệ Sinh học Nano của MEPhI được thành lập theo Hợp đồng số 11.G34.31.0050 giữa Bộ Giáo dục và Khoa học Liên bang Nga, MEPhI và nhà khoa học đầu ngành – Tiến sĩ Hóa học, Giáo sư Igor R. Nabiev – theo Nghị định số 220 của Chính phủ Liên bang Nga ngày 9 tháng 4 năm 2010 “Về các biện pháp thu hút các nhà khoa học hàng đầu đến các cơ sở giáo dục đại học chuyên nghiệp của Nga” [54].
Phòng thí nghiệm Các phương pháp điện từ trong sản xuất vật liệu mới được thành lập vào tháng 11 năm 2011. Người đứng đầu phòng thí nghiệm là nhà khoa học đầu ngành – Giáo sư Evgeny Alexandrovich Olevsky. Phòng thí nghiệm này được tài trợ bởi khoản tài trợ số 11.G34.31.0051 “Công nghệ tiên tiến trong sản xuất vật liệu mới” từ Chính phủ Liên bang Nga để hỗ trợ nghiên cứu khoa học do các nhà khoa học đầu ngành chỉ đạo [55].
Phòng thí nghiệm Vật lý Hạt nhân Thực nghiệm được thành lập theo Hợp đồng số 11.G34.31.0049 giữa Bộ Giáo dục và Khoa học Liên bang Nga, MEPhI và nhà khoa học đầu ngành – Giáo sư Yuri Valentinovich Yefremenko [56]. Phòng thí nghiệm chuyên phát triển các công nghệ máy dò tiên tiến, có ý nghĩa thực tiễn quan trọng không chỉ cho việc thực hiện các thí nghiệm vật lý cơ bản, mà còn trong việc phát triển các công nghệ máy dò mới phục vụ các nhu cầu thiết yếu trong năng lượng hạt nhân và y học hạt nhân [57].
Dưới sự dẫn dắt của Giáo sư Sergey Igorevich Krasheninnikov (Đại học California tại San Diego, Hoa Kỳ), vào năm 2014 đã thành lập Phòng thí nghiệm Tương tác Plasma - Bề mặt và Công nghệ Plasma [58].
Cựu sinh viên nổi tiếng
Trong số những sinh viên tốt nghiệp của trường có những người đoạt giải Nobel , giải thưởng Fields và các chính trị gia lớn, bao gồm cả các nhà lãnh đạo quốc gia.
Những người đoạt giải Nobel Vật lý
- Igor Evgenievich Tamm
- Ilya Mikhailovich Frank
- Vitaly Lazarevich Ginzburg
- Alexey Alexeevich Abrikosov
Những người đoạt giải Nobel Hóa học
- Nikolai Nikolaevich Semenov
Những người đoạt giải Nobel Hòa bình
- Andrei Dmitrievich Sakharov
- Mikhail Sergeevich Gorbachev
Những người đoạt Huy chương Fields
- Sergei Petrovich Novikov
- Grigory Aleksandrovich Margulis
- Vladimir Gershonovich Drinfeld
- Maxim Lvovich Kontsevich
- Vladimir Aleksandrovich Voevodsky
- Andrey Yuryevich Okounkov
Cựu sinh viên Việt Nam nổi bật
- Giáo sư Hoàng Tụy tốt nghiệp năm 1959, là một trong hai người tiên phong trong việc xây dựng ngành Toán học của Việt Nam (cùng với Giáo sư Lê Văn Thiêm). Giáo sư Hoàng Tụy được coi là cha đẻ của lĩnh vực Tối ưu hóa toàn cục trong Toán học ứng dụng.
- Giáo sư Phan Lương Cầm tốt nghiệp năm 1974, phu nhân cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, nữ giáo sư - tiến sĩ đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Bà là một trong những người sáng lập và Chủ tịch đầu tiên của Hội Khoa học - Kỹ thuật Ăn mòn và Bảo vệ Kim loại Việt Nam.
- Nhà báo Nguyễn Đăng Phát tốt nghiệp năm 1977, một trong bốn sinh viên Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp ngành báo chí tại MGU, Tổng thư ký Hội hữu nghị Việt-Nga, Nguyên Tổng giám đốc Thông tấn xã Việt Nam.
- Giáo sư Nguyễn Đình Đức tốt nghiệp năm 1990, Phó Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam, Nguyên Chủ tịch Hội đồng trường đầu tiên của Trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN.
Giải thưởng và chứng nhận mà Đại học Quốc gia Moscow cấp
Giải thưởng cao nhất của Đại học Moscow, Giải thưởng Lomonosov, được thành lập theo Nghị quyết của Hội đồng Dân ủy Liên Xô vào ngày 29 tháng 5 năm 1944; những người đoạt giải đầu tiên đã được trao giải thưởng vào cùng năm đó [59]. Từ năm 1993, Giải thưởng Lomonosov cũng được trao cho các hoạt động giảng dạy.
Giải thưởng Shuvalov là giải thưởng được trao cho các giáo sư, giảng viên và cán bộ nghiên cứu của Đại học Quốc gia Moscow vì công trình khoa học, được thành lập năm 1993 như một phần của chương trình hỗ trợ thanh thiếu niên tài năng.
Từ năm 1998 [60], 4 loại danh hiệu danh dự đã được đưa vào hệ thống khuyến khích và giải thưởng tại Đại học Tổng hợp Moscow: Giáo sư danh dự, Nghiên cứu viên danh dự, Giáo viên danh dự và Nhân viên danh dự [61].
Học bổng MGU được trao hàng năm cho giáo viên và cán bộ nghiên cứu của MGU dưới 33 tuổi, có bằng cấp học thuật và đạt được thành tích đáng kể trong lĩnh vực giảng dạy và hoạt động nghiên cứu. Những kết quả này cần được phản ánh trong sách giáo khoa, phương tiện giảng dạy, các phát triển về phương pháp giảng dạy, cũng như trong các ấn phẩm trên các tạp chí và ấn phẩm khoa học hàng đầu được bình duyệt .
Hiệu trưởng
- Aleksey Nikitovich Dygern – Quyền Giám đốc Viện Cơ khí Đạn dược Moskva (MМИБ): từ 23 tháng 11 năm 1942 đến 31 tháng 3 năm 1943
- Anton Nikolayevich Fomenko – Giám đốc MМИБ: từ 1 tháng 4 năm 1943 đến 17 tháng 1 năm 1944
- Mikhail Gavrilovich Yefimov – Giám đốc MМИБ: từ 18 tháng 1 năm 1944 đến 27 tháng 11 năm 1944
- Aleksandr Fyodorovich Landa – Giám đốc MМИБ đến 16 tháng 1 năm 1945, sau đó là Giám đốc Viện Cơ khí Moskva (MМИ): từ 28 tháng 11 năm 1944 đến 25 tháng 5 năm 1948
- Yuliy Avraamovich Shuválov – Giám đốc MМИ: từ 26 tháng 5 năm 1948 đến 12 tháng 10 năm 1953
- Klavdiya Vasilyevna Shalimova – Giám đốc MМИ từ 13 tháng 10 năm 1953, từ 27 tháng 10 năm 1953 là Giám đốc Viện Kỹ thuật và Vật lý Moskva (МИФИ)
- Ivan Ivanovich Novikov – Giám đốc MИФИ: từ 7 tháng 5 năm 1956 đến 5 tháng 6 năm 1959
- Viktor Grigoryevich Kirillov-Ugryumov – Giám đốc MИФИ từ 6 tháng 6 năm 1959 đến tháng 12 năm 1974; từ năm 1961 giữ chức Hiệu trưởng MИФИ
- Viktor Mikhailovich Kolobashkin – Hiệu trưởng MИФИ: từ 3 tháng 1 năm 1975 đến 23 tháng 9 năm 1984
- Aleksandr Vsevolodovich Shalnov – Hiệu trưởng MИФИ: từ 23 tháng 11 năm 1984 đến tháng 3 năm 1997
- Boris Nikolayevich Onykíy – Hiệu trưởng MИФИ: từ 30 tháng 5 năm 1997 đến tháng 3 năm 2007
- Mikhail Nikolayevich Strikhanov – Hiệu trưởng MИФИ: từ 16 tháng 4 năm 2007 đến 1 tháng 7 năm 2021
- Vladimir Igorevich Shevchenko – Hiệu trưởng MИФИ: từ 3 tháng 7 năm 2021 đến nay [62].
Tham khảo
- ↑ Мониторинг (ВО). Информационно-аналитические материалы по результатам проведения мониторинга эффективности деятельности образовательных организаций высшего образования 2023 года
- ↑ Việt Nam trao tặng Huân chương Hữu nghị cho ba trường đại học Liên bang Nga 29 Tháng Mười Một, 2018
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 8 апреля 2009 г. № 480-р
- ↑ Новости университета | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Росатом Госкорпорация «Росатом» ядерные технологии атомная энергетика АЭС ядерная медицина
- ↑ Роскосмос определил перечень опорных университетов
- ↑ Проект 5-100: итоги программы
- ↑ Совет Проекта «5-100» подвёл итоги работы
- ↑ НИЯУ МИФИ совместно с ВАВТом запустил новую образовательную программу
- ↑ Ректоры МИФИ — Энциклопедия МИФИ
- ↑ Щербакова О.М. Выпускник МГТУ Борис Львович Ванников в годы Великой Отечественной войны (1941-1945)
- ↑ Отчёт Национального исследовательского ядерного университета «МИФИ» о результатах самообследования за 2018 год
- ↑ История. Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ О переименовании Московского государственного инженерно-физического института (технического университета) в Московский инженерно-физический институт государственный университет МИФИ — Электронный фонд правовой и нормативно-технической документации справочных систем «Кодекс» и «Техэксперт»
- ↑ Программа создания и развития федерального государственного бюджетного образовательного учреждения высшего профессионального образования "Национальный исследовательский ядерный университет "МИФИ" на 2009-2017 годы • Справочник по законодательству «Наука, законодательство и право»
- ↑ National Research Nuclear University
- ↑ QS World University Rankings for Physics & Astronomy 2022
- ↑ ПРАВИТЕЛЬСТВО МОСКВЫ. ПОСТАНОВЛЕНИЕ от 28 августа 2013 года N 566-ПП
- ↑ Отраслевая физико-математическая олимпиада школьников «Росатом»
- ↑ Отраслевая физико-математическая олимпиада школьников «Росатом» Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Ростовская АЭС: для выпускников школ открыта общественная приёмная госкорпорации «Росатом» Российское атомное сообщество (31 мая 2017)
- ↑ Инновационная сеть образовательных организаций. Проект «Школа Росатома»
- ↑ Образовательная структура университета Приёмная комиссия НИЯУ МИФИ
- ↑ Институты / Факультеты | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Руководство
- ↑ Руководство | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Сведения об обособленных подразделениях | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ История | ИАТЭ НИЯУ "МИФИ"
- ↑ В Алматы открылся филиал МИФИ для подготовки специалистов в сфере ядерной энергетики и IT
- ↑ История Ташкентский филиал НИЯУ МИФИ
- ↑ Предуниверситарий НИЯУ МИФИ | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Предуниверситарий ТИ НИЯУ МИФИ | Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ Сдано в эксплуатацию новое здание общежития МИФИ. «Коммерческая недвижимость» (22 ноября 2005).
- ↑ Наноцентр НИЯУ МИФИ
- ↑ МИФИ — Национальный исследовательский ядерный университет — Официальный сайт НИЯУ МИФИ
- ↑ «Ядерный конь»: из истории знаменитых мозаичных панно МИФИ | СарФТИ НИЯУ МИФИ
- ↑ Мемория. Михаил Шварцман
- ↑ Новость о создании домового храма
- ↑ Храм при МИФИ
- ↑ Научная библиотека НИЯУ МИФИ»О центре
- ↑ Университетская библиотека НИЯУ МИФИ выстроила эффективную систему доступа к информационным ресурсам
- ↑ Шесть Нобелей МИФИ
- ↑ В МИФИ открыт памятник выпускнику университета, великому ученому, лауреату Нобелевской премии Н.Г. Басову
- ↑ В МИФИ открыт памятник выдающемуся ученому, лауреату Нобелевской премии И.Е. Тамму
- ↑ Представители НИЯУ МИФИ отметили 125-летие со дня рождения Николая Семенова | Москворечье Сабурово
- ↑ В МИФИ открыли памятник создателям советского атомного проекта
- ↑ В МИФИ открыли памятник академику Андрею Сахарову
- ↑ В Москве открыли памятник нобелевскому лауреату Илье Франку
- ↑ День рождения Храма
- ↑ Некоторые студенты МИФИ протестовали против креста Патриарха
- ↑ В МИФИ откроется кафедра теологии
- ↑ В МИФИ учреждена кафедра теологии „для сотрудничества православного богословия и современной науки“
- ↑ В интернете собирают подписи против кафедры теологии в «ядерном университете» – МИФИ
- ↑ Межкафедральная лаборатория нано-биоинженерии (ЛНБИ)
- ↑ Лаборатория электромагнитных методов производства новых материалов
- ↑ Межкафедральная лаборатория экспериментальной ядерной физики НИЯУ МИФИ
- ↑ Лаборатория экспериментальной ядерной физики
- ↑ О создании лаборатории „Взаимодействие плазмы с поверхностью и плазменные технологии“
- ↑ Премия имени М. В. Ломоносова
- ↑ Решение Учёного Совета МГУ от 7 декабря 1997 года.
- ↑ Положение о присвоении почётных званий МГУ
- ↑ Владимир Шевченко назначен ректором МИФИ
